Ga naar inhoud

Kennis

Weten is nog geen doen: gedrag begrijpen in je werk

Je hebt een klant, cliënt of collega alles duidelijk uitgelegd. Diegene knikte en zei dat het helder was. Een week later is er niets gebeurd. Het is verleidelijk om te denken dat de ander niet wilde of niet goed luisterde. Vaak zit het anders.

Denkvermogen en doenvermogen

De Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) maakt in het rapport Weten is nog geen doen onderscheid tussen denkvermogen en doenvermogen. Redzaamheid vraagt volgens de WRR niet alleen om kennis, maar ook om het vermogen om een plan te maken, in actie te komen, vol te houden en om te gaan met verleidingen en tegenslag. De raad stelt dat stress deze vermogens sterk vermindert. Lees het WRR-rapport.

Het rapport gaat over de relatie tussen overheid en burger, maar het onderscheid is in veel werk herkenbaar. Iemand kan precies weten wat er moet gebeuren en het toch niet doen.

Kijk naar wat de stap vraagt

Als iets niet gebeurt, helpt het om de gevraagde handeling uit elkaar te halen:

  • Hoeveel stappen zitten erin, en is de eerste stap duidelijk?
  • Moet de ander zelf het initiatief nemen, of gebeurt er iets vanzelf?
  • Hoeveel andere zorgen heeft de ander op dit moment?
  • Is er een moment waarop iemand kan vragen hoe het gaat?

Zulke vragen verleggen de aandacht van de vraag of iemand wil naar de vraag of de stap haalbaar is.

Maak het haalbaarder

Een paar praktische aanpassingen kunnen veel verschil maken. Maak de eerste stap klein en concreet: niet "regel je administratie", maar "zoek vandaag die ene brief op". Spreek samen een tijdstip af. Leg vast wat er is afgesproken, in eenvoudige woorden. Plan een kort contactmoment om te horen hoe het ging.

Let ook op je eigen aannames. Wie iets niet doet, wordt soms gezien als ongemotiveerd. Volgens de WRR nemen deze vermogens onder stress sterk af. Dat iets niet gebeurt, zegt dus niet vanzelf iets over motivatie.

Een voorbeeld

Stel dat je in een teamoverleg afspreekt dat iedereen een nieuwe registratiewijze gebruikt. Na een maand doet de helft het nog op de oude manier. In plaats van de uitleg te herhalen, vraag je waar mensen vastlopen. Het blijkt dat de nieuwe registratie op een druk moment van de dag valt. Door het moment te verplaatsen, lukt het wel.

Nederland en België

Het WRR-rapport is geschreven voor de Nederlandse context, maar de inzichten over gedrag en stress zijn niet aan een land gebonden. In België en Nederland kunnen de regels, instanties en procedures waarmee mensen te maken hebben verschillen. Ga bij een concrete situatie na welke regels in jouw land gelden.

Jouw volgende stap

Wil je beter begrijpen waarom mensen doen wat ze doen, en hoe je daar in je werk op inspeelt? Kies een afspraak die in je werk steeds niet wordt nagekomen en onderzoek wat de stap vraagt. Lees ook over alcohol of drugs bij een collega bespreken, waar gedrag en gesprek samenkomen.

Bespreek je ontwikkelvraag in de psychologie

Bronnen

Verder in dit vakgebied

Bekijk de opleidingen die bij deze vraag passen, of bespreek je ontwikkelvraag met Advies & Voorlichting. We bellen je binnen 24 uur op werkdagen terug.

Bel mij terug Persoonlijk advies