Kennis
Je maakt je zorgen om iemand: het gesprek aangaan
Een collega die altijd grapjes maakte, zegt nauwelijks nog iets. Een cliënt vertelt terloops dat het "allemaal niet meer hoeft". Je voelt dat er iets aan de hand is, maar je weet niet of je het moet aankaarten en hoe.
Dit artikel gaat over de eerste stap: het gesprek aangaan. Het is geen handleiding om psychische problemen vast te stellen of te behandelen. Dat is werk voor de huisarts en voor bevoegde hulpverleners.
Twijfel is geen reden om te zwijgen
Veel mensen zijn bang dat ze het verkeerd zeggen of iemand op ideeën brengen. 113 Zelfmoordpreventie zegt daarover dat de vraag niet perfect hoeft te zijn, als je hem maar oprecht stelt. De organisatie raadt aan om bij zorgen rechtstreeks te vragen of iemand weleens denkt dat hij dood wil, en daarna te luisteren zonder oordeel of advies. Lees de uitleg van 113.
Hoe begin je?
Kies een moment waarop je ongestoord kunt praten. Begin bij wat je hebt gezien: "Het valt me op dat je de laatste weken stiller bent. Hoe gaat het echt met je?" Geef de ander tijd. Stilte is niet erg.
Als het antwoord zorgen bevestigt, vraag dan verder. Durf de vraag naar zelfdoding te stellen als je die zorg hebt. Luister naar het verhaal en probeer het niet meteen op te lossen of te relativeren.
Wat doe je daarna?
Volgens 113 ga je er niet van uit dat het vanzelf overgaat. Zoek samen hulp en maak concrete afspraken, bijvoorbeeld dat de ander de huisarts belt of met iemand anders gaat praten. Je kunt ook zelf contact opnemen met 113 voor advies over hoe je iemand kunt helpen. Op de pagina Maak je je zorgen om iemand staan verdere handvatten, ook over zorgen voor jezelf.
Bij acuut gevaar bel je 112.
In je werk
Werk je met cliënten, leerlingen of klanten, kijk dan welke afspraken je organisatie heeft over signaleren en doorverwijzen. Bespreek je zorg met een leidinggevende of een collega die daarvoor is aangewezen, binnen de regels voor vertrouwelijkheid. Jij hoeft het niet alleen te dragen, en dat hoort ook niet.
Een voorbeeld
Stel dat een collega na een reorganisatie zegt dat niets meer zin heeft. Je vraagt wat hij daarmee bedoelt en of hij weleens aan de dood denkt. Hij zegt dat het zo ver niet is, maar dat hij slecht slaapt en piekert. Samen spreken jullie af dat hij deze week de huisarts belt, en je vraagt over een paar dagen hoe dat is gegaan.
Nederland en België
In Nederland is 113 Zelfmoordpreventie gratis bereikbaar via 113 en via de chat. In Vlaanderen is de Zelfmoordlijn bereikbaar via 1813. Op de pagina Ik ben bezorgd om iemand staat dat je signalen niet moet negeren, en dat je bij acute nood de hulpdiensten (112) of de huisartsenwachtdienst (1733) belt. Controleer de actuele bereikbaarheid op de site van de organisatie in je land.
Jouw volgende stap
Wil je beter leren signalen opmerken, een moeilijk gesprek voeren of je eigen grenzen bewaken als je anderen bijstaat? Denk aan een situatie waarin je twijfelde en schrijf op wat je had willen weten. Lees ook over opvang na een ingrijpende gebeurtenis.
Bespreek je ontwikkelvraag in de psychologie
Bronnen
- 113 Zelfmoordpreventie, De vraag stellen kan een leven redden (2026-11-18)
- 113 Zelfmoordpreventie, Maak je je zorgen om iemand (2026-11-18)
- Zelfmoord1813, Ik ben bezorgd om iemand (2026-11-18)
Verder in dit vakgebied
Bekijk de opleidingen die bij deze vraag passen, of bespreek je ontwikkelvraag met Advies & Voorlichting. We bellen je binnen 24 uur op werkdagen terug.